Fort IX – Brunner

  Fort IX „Brunner” (Glinne) oddany został do użytku w 1896 r. Pierwotnie usytuowany w miejscowości Ujkowice, obecnie znajduje się w granicach administracyjnych miasta Przemyśla.  Fort nazwano na cześć gen. Maurycego von Brunnera, jednego z Dyrektorów Budowy Twierdzy i inżyniera, który stworzył wiele fortyfikacji w ówczesnej Europie.

 Fort główny, pancerny, dwu-wałowy, ześrodkowany podobny do bliżniaczego foru „San Rideau” e Bolestraszycach, potężnie uzbrojony, co szczególnie cechowało fortyfikacje Brunnera. Posiadał 4 wieże pancerne z moździerzami 150 mm. usadowione na stropie koszar, 3 haubice 150 mm., ponadto działka szybkostrzelne kal. 80 mm. w tradytorach i moździerze kal. 240 mm. Grubość stropów fortu wynosiła od 2-3 m.

  Obok opancerzonych stanowisk armattnich  fort posiadał opancerzone stanowisko do kierowania ogniem i obserwacji przedpola, co umożliwiało załodze kierowanie ogniem dział nawet w czasie ostrzału własnych stanowisk. Budowlę wyposażono w instalacje elektryczne do oświetlenia wnętrza fortu, której resztki można jeszcze zobaczyć. Wewnątrz fort posiadał windy szybowe do transportu amunicji na stanowiska bojowe oraz system wentylacji do usuwania gazów prochowych i dostarczania świeżego powietrza dla załogi. Dodatkowe wyposażenie – telefon i reflektor do oświetlania przedpola. Kazamaty fortu pokryto warstwą ziemi o grubości 50-60 cm co osłabiało odłamkowe działanie pocisków.

  Fort ten podobnie jak pobliski fort X Orzechowce został ostrzelany podczas trzeciego oblężenia twierdzy przez ciężkie moździerze niemieckie, w wyniku czego doznał poważnych zniszczeń. Do dnia dzisiejszego na forcie IX Brunner zachowała się fosa, wały ziemne, schron pogotowia oraz fragment galerii strzeleckiej. W 1993r. w forcie została odnaleziona czterotonowa pancerna kopuła wieży obserwacyjnej, która obecnie znajduje się na dziedzińcu Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej w Przemyślu. Szacunkowo fort zniszczony jest w ok. 70%.

Fort IX-Brunner