Synagoga Zasańska

Wraz z rozwojem zasańskiej części miasta, który nastąpił w połowie XIX w., rosła również liczba ludności żydowskiej w tej dzielnicy. Postanowiono wówczas wybudować drugą świątynię (w Przemyślu istniała wówczas jedynie Stara Synagoga). Synagoga została zbudowana w latach 1890-1892 przez członków Towarzystwa Izraelickiej Świątyni Zasańskiej. Projektantem budynku był architekt Wojciech Witoszyński. Podczas jej budowy, w 1859r. zawaliła się jedna ze ścian. Ostatecznie synagogę zasańską, zlokalizowaną przy Pl. Unii Brzeskiej 6, oddano do użytku w 1892r. W świątyni tej do czasu wybuchu II wojny światowej modlili się Żydzi, uznawani za postępowych, skupieni w Towarzystwie Izraelickiej Świątyni Zasańskiej. Do roku 1926, przewodniczącym zarządu Stowarzyszenia był Henryk Wiesel, później Jakub Rothman, który pozostał na tym stanowisku do wybuchu II wojny. W łonie stowarzyszenia zarządzającego zasańską bożnicą, w latach 20 dochodziło do ostrych starć, pomiędzy religijnymi ortodoksami a rosnącymi w siłę syjonistami.

Trwające awantury zmusiły władze starostwa nawet do tak drastycznych kroków, jak zamknięcie świątyni na przełomie 1927/1928r., oraz powołanie zarządu komisarycznego stowarzyszenia. W czasie II wojny światowej, Niemcy chcąc uniezależnić się od dostaw energii elektrycznej ze zlokalizowanej w radzieckiej części Przemyśla elektrowni, zdewastowali wnętrze synagogi, a do wschodniej części dobudowali halę przeznaczając całość na elektrownię. Po wojnie synagogę użytkował przemyski zakład komunikacji, później kolumna transportu sanitarnego. W latach 1962-1963 przeprowadzono gruntowny remont budynku, podczas którego podzielono stropem na dwie części główną salę modlitewną oraz ostatecznie zniszczono znajdujące się wewnątrz polichromie.

Murowany budynek synagogi wzniesiono na planie prostokąta. We wschodniej części znajdowała się główna sala modlitewna, a w zachodniej przedsionek z babińcem na piętrze. W narożniku południowo-zachodnim znajdowała się przybudówka ze schodami na babiniec. Od kilkunastu lat, wobec braku jakichkolwiek działań zmierzających do ratowania tego zabytku, bożnica popada w coraz to większą ruinę. W 2005r. pojawiła się szansa zmiany tego stanu rzeczy, gdyż synagogę nabył jeden z przemyskich przedsiębiorców.

synagoga-zasanska

Synagoga Zasańska w Przemyślu

Synagoga Zasańska w Przemyślu
Synagoga Zasańska w Przemyślu
Synagoga Zasańska w Przemyślu
Synagoga Zasańska w Przemyślu
Synagoga Zasańska w Przemyślu
Synagoga Zasańska w Przemyślu
Synagoga Zasańska w Przemyślu
Synagoga Zasańska w Przemyślu
Synagoga Zasańska w Przemyślu
Synagoga Zasańska w Przemyślu
Synagoga Zasańska w Przemyślu
Synagoga Zasańska w Przemyślu